توصیه‌ های مهم آیت الله مکارم شیرازی به هیأت های مذهبی

حضرت آیت الله مکارم شیرازی با بیان توصیه هایی مهم خطاب به هیئات مذهبی تاکید می کند که مدیران هیئت ها باید مراقب باشند که از مداحان و خطبای وظیفه شناس استفاده کنند.

پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی همزمان با آغاز دهه محرم سخنان و توصیه‌ های این مرجع تقلید به هیأت های مذهبی را تبیین کرده است که مشروح آن بدین شرح است:عاشورا با تمام شکوه و عظمتش فرا می ‌رسد و خون تازه ‌ای در عروق همگان مخصوصاً عاشقان مکتب حسینی به جریان می‌ اندازد.[۱]ماه محرم، زمان سوگواری است و مراسم آن، مایه حیات اسلام و مذهب اهل بیت (ع) است؛ باید از این مراسم باشکوه، حداکثر بهره برداری را انجام داد که این استفاده حداکثری بر دوش خطبا، مداحان و مردم است.[۲]

در این بین هیئت ‌های مذهبی پیام عاشورا را در جهان اسلام و در سطح زمان گسترش می‌دهند.[۳]

هیئات، یک مجموعه از مداح، سینه زن، خطیب، خدمت‌کار و کارگردان است که پیام ‌های اهل بیت علیه السلام را از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌کنند.[۴]

از آنجا که همگان در صددند با درس‌ های مهم این قیام مقدس و اهداف آن، بیشتر آشنا شوند و آن را سرمشق زندگی خود قرار دهند تا از شور و شر دنیای مادی و نقشه ‌های ظالمان در امان بمانند، لذا عزاداران حسینی، اعم از خطیبان، مداحان، مسئولان هیئت‌ ها و همه کسانی را که به هر عنوان مشتاقانه در این آیین شرکت می‌ کنند، مخصوصاً جوانان عزیز که نقش اصلی را دارند، به رعایت نکات زیرا توصیه می‌ کنیم.[۵]

زنده نگه داشتن فرهنگ عاشورا؛ پرافتخارترین دستاورد هیأت های مذهبی

برکاتى که امروز از مجالس سوگوارى آن حضرت نصیب امت اسلام شده و مى‏ شود بر کسى پوشیده نیست. آثار فرهنگى و تربیتى وآموزشى این سنت ماندگار ائمه اطهار علیهم السلام آنقدر زیاد است که قسمت اعظم فرهنگ‏ شیعى به طور مستقیم یا غیر مستقیم از آن متأثر است.[۶]

در عزاداری ها باید اهداف قیام امام حسین(ع) برای همگان تبیین و روشن شود. هنوز از این ظرفیت ها در راستای تقویت اسلام و مکتب تشیع استفاده کامل نشده است.[۷] در ماه محرم برای زنده نگه داشتن اسلام و فرهنگ عاشورایی مراسم های گسترده ای برگزار می شود که این در زنده نگهداشتن محرم ارزشمند است.[۸]

مجالس محرم سنتی برگزار شود

مداحی و فعالیت هیئت ‌های مذهبی یک سنت با ارزش است که باید حفظ شود؛ در اهمیت هیأت های مذهبی همین بس که یکی از عوامل مهم در پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تأثیرات همین هیئت ‌های مذهبی بود.[۹]

از سوی دیگر شاهدیم امروزه جوانان ما هدف بمباران دشمن هستند،[۱۰] باید دانست مراسم های ماه محرم و مجالس ها باید همانند همان شکل سنتی برگزار شود، توجه داشته باشیم که از مواردی که موجب وهن ماه محرم می شود جلوگیری کنیم.[۱۱]

بانیان مجالس هم روش های سنتی را حفظ کنند و سعی در برگزاری ساده مجالس داشته باشند، از اسراف و تظاهر و خودنمایی بپرهیزند و بیش از همه سعی در جذب جوانان داشته باشند چرا که این قشر بیش از همه در معرض خطرند و بیش از همه هم برای اسلام جانفشانی می کنند.[۱۲]

هیئت ‌های مذهبی برای ماندگاری باید روحانی محور باشند

هیئت‏ مذهبى مطلوب باید استاد روحانى داشته باشد که اصول و فروع اسلام را تدریجاً براى آنها شرح دهد. مخصوصا مسائل مورد نیاز را بازگو کند و اخلاق اسلامى را به آنها بیاموزد. و هدفش در هر حال تکامل ایمان و اخلاق اعضاى هیئت و پیشرفت اسلام و مکتب اهل‏ بیت علیهم السلام باشد.[۱۳]

هیئات جذبه داشته باشند و زمینه رشد را فراهم کنند

جوانان ما از یک سو بیشترین سرمایه دفاعی کشور در مقابل مهاجمان به اسلام، اهل بیت و نظام جمهوری اسلامی هستند و از سوی دیگر مورد شدیدترین تهاجم از سوی دشمنان قرار دارند و هر برنامه ‌ای که بتواند این جوانان را در صحنه حفظ و آنان را در برابر آسیب‌ های دشمنان مصون بدارد مفید خواهد بود و مهمترین کار استفاده از ظرفیت عاشورای حسینی است.[۱۴]

نباید از تاثیر بسیار هیئت‌ها در جامعه غافل شویم.[۱۵] لذا از دیگر وظایف هیئت ‌های مذهبی، تربیت افراد حاضر است، و باید برای جوانان جاذبه داشته باشند و آن ‌ها را از فساد های موجود در جامعه نجات دهند.[۱۶]

از این رو شایسته است در این هیئت‌ ها، اخلاق، احکام و عقاید اسلامی را به بهترین نحو ترویج کرد چون امروز نسل جوان نیازمند فراگیری این احکام و عقاید اسلامی و دینی است.[۱۷]

هم چنین هیئت‌ ها در مسائل اجتماعی، تربیتی و احیای امر اهل بیت علیه السلام نیز نقش بسیاری دارند و باید توجه داشته باشند،[۱۸] همانگونه که هیئات‌های مذهبی باید مسائل مبهم موجود در وقایع تاریخی را برای مخاطبین برطرف کنند.[۱۹]

البته باید دانست برنامه شرعی بدون جاذبه مشکلی را نمی‌تواند حل کند، به ویژه اگر مخاطبان نسل جوان باشند، باید جاذبه ‌ها برای نگهداری جوانان و پر کردن خلأ فکری آنها وجود داشته باشد.[۲۰]

از جمله آن چیزی که موجب جذب جوانان به هیات مذهبی می شود عمل خود اعضای هیات و مداحان است. اگر مداح و یا خطیبی در سایه امام حسین کاری انجام می دهد باید اعمالش حسینی باشد نه یزیدی.[۲۱]

هیئت های مذهبی نباید سکولار باشند

مدیران هیئت ها باید مراقب باشند که از مداحان [انقلابی] و خطبای وظیفه شناس استفاده کنند، اگر این دیدگاه باشد که چون فلان مداح موجب جذب جوانان می شود پس او را دعوت کنیم، این سخن اشتباهی است؛[۲۲] چرا که نباید به بهانه جمع کردن بیشترِ جمعیت از خطوط قرمز عزاداری امام حسین علیه السلام بگذریم.[۲۳]

بر این اساس تقویت نظام، رهبرى و مراجع باید مدّ نظر قرار گیرد و عشق به امام زمان (عج) در همه مجالس به عنوان اساسى‏ترین مطلب، زنده نگه داشته شود، زیرا دشمن تمام قدرتش را برای نابودی اسلام به کار گرفته و فعالیت می‌کند و باید با تقویت رهبری و مرجعیت به مقابله با دشمنان برویم.[۲۴]

اجازه ندهید ‌هیئت‌ های عزاداری ابزاری برای افراد سیاست‌ باز شود‌

دین از سیاست جدا نیست، این سیاست یعنی سیاستی که به معنی حفظ نظام باشد اما غلطیدن در جناح ها و به نفع آنها در مجالس سخنرانی کردن به صلاح مجالس عزاداری نمی‌باشد.[۲۵]روسای هیات ‌ها اجازه ندهند هیات شان ابزار دست افراد سیاست باز شود؛[۲۶] چراکه مجالس حسینی، جای بیان اینگونه مباحث نیست.[۲۷]

چراغ سبز گناه به مردم نشان ندهید

نباید در مجالس عزاداری گفته شود که در طول سال هر گناهی که می خواهید انجام دهید اما در ایام محرم که عزاداری می کنید گناهان شسته می شود! [۲۸]

متأسفانه برخی واعظان و مداحان با این بیان که هر گناهی در طول سال انجام دهید در ایام عاشورا شسته می‌شود، چراغ سبز گناه به مردم نشان می دهند .[۲۹]

حال آنکه امام حسین(ع) برای مکتب و مذهب شهید شد، لذا در مجالس حسینی باید مذهب را تقویت کرد. جریان حاجب کاشانی و شعر او که «حاجب اگر معامله حشر با علی است من ضامنم که هر چه خواهی گناه کن» را می دانید که حضرت را در خواب دید که به او فرمود تو مداح خوبی هستی ولی این شعرت بد بود. وقتی او پرسید چه بگویم، امام(ع) فرمود بگو: «حاجب اگر معامله حشر با علی است شرم از رخ علی کن و کمتر گناه کن»، ببینید فرق این دو مکتب چقدر است؟[۳۰]

هیئت های مذهبی از خرافات دوری کنند

متأسفانه در مسائل مربوط به امام حسین(ع)، کربلا و عاشورا گاهی شاهد گرفتاری در تحریفات، خرافات و مسائل وهن‌آور هستیم.[۳۱]

لذا هیئت های مذهبی مراقب باشند کارهایى که بدعت آمیز است وارد مقوله عزادارى نشود. برخى قصد دارند خرافات را با واقعه عاشورا مخلوط کنند و دشمن نیز از این مسأله سوء استفاده مى‏کند و به دین ضربه مى‏زند. مراقبت نمایند![۳۲]

وقتی در نام گذاری هیئت های مذهبی دقت نمی شود

در نام گذاری هیئت ‌ها هم دقت شود؛ نباید اسامی هم‌چون هیات دیوانگان حسین بگذاریم که وقتی مختصرش می‌کنند می‌شود هیئت دیوانگان! به جای اینگونه اسامی که آثار بدی دارد می‌توان نام «عاشقان»، «فداییان»، «دلدادگان» و یا «خادمان حسین» بگذاریم.[۳۳]

حکم برهنه شدن در هیئت های عزاداری

در عزدارای ‌ها از برهنه کردن بدن باید پرهیز شود،[۳۴] لذا اجازه ندهید در مجالس عزادارى عدّه ‏اى برهنه شوند؛ زیرا اینگونه عزادارى ‏ها در سیره ائمّه علیهم السلام روایت نشده است؛[۳۵] از سوی دیگر باید مراقب توطئه دشمنان و سو استفاده آنها در این خصوص باشیم.[۳۶]

قمه زنی؛ موجب وهن شیعه

عزادارى به صورتى نباشد که آسیب جدّى به بدن برسد؛ زیرا شرعاً درست نیست.[۳۷]  کسانی که قمه می زنند از عاشقان و دلباختگان حضرت اباعبدالله علیه السلام هستند، لکن این عمل در شرایط فعلی به مکتب اهل بیت علیهم السلام ضربه می زند و بنده آثار سوء آن را دیده ام.[۳۸] به ویژه آنکه قمه زنی موجب وهن مکتب تشیع است؛[۳۹] چه بهتر که خون خود را به مراکز انتقال خون هدیه کنند که باعث حیات مسلمانی می گردد: «وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعًا؛[۴۰] و هر کس انسانى را رهایى بخشد چنان است که گویى همه مردم را زنده کرده است‏».[۴۱]

دستگاه امام حسین(ع) تجارت ‌خانه نیست

مداحان و پیر غلامان باید از در هئیت های حسینی مراقب باشند که مراسم به گناه کشیده نشود و مراسم عزادرای به محلی برای تجارت مداحان نباشد.[۴۲]

هیئت ‌های عزاداری نیز نباید برای پرداخت مبالغ هنگفت به مداحان با هم رقابت کنند زیرا دستگاه امام حسین(ع) تجارت‌ خانه نیست، مداحان و هیئت ‌داران قصدشان خالص باشد.[۴۳]

اجتناب از عزاداری های طولانی مدت

جلسات مذهبی نباید به گونه ‌ای باشد که مخاطبین به ویژه جوانان خسته شوند بلکه باید در اجرای مراسم ها اعتدال رعایت شود.[۴۴]

لذا می گوییم در عزادارى زیاده‏روى نکنید.[۴۵] همانگونه که در برگزاری هیئت ‌های مذهبی باید دقت داشته باشیم که برای همسایه‌ ها مزاحمت ایجاد نشود، بلکه صدای بلندگوها به گونه ای تنظیم شود که اگر خدای ناکرده همسایه ای دچار کسالت و بیماری است، اذیت نشود.[۴۶]

هیئت های مذهبی به نماز ظهر عاشورا توجه ویژه کنند

باید از عزاداری های امام حسین(ع) نتایج بسیاری به دست آید، همانگونه که نماز وسیله ای برای جلوگیری از فحشا و منکر است، عزاداری های امام حسین(ع) نیز باید همین کارایی را داشته باشد.[۴۷]

در این میان وعّاظ و مدّاحان محترم باید وقت نماز را رعایت نموده و در وقت نماز، [به ویژه نماز ظهر عاشورا] برنامه ‏اى جز نماز نداشته باشند.[۴۸]

بی شک این نماز تاریخى و بى نظیر، روح نماز را زنده کرد و مفهوم نماز را براى راهیان راه حق آشکار ساخت و معنى واقعى عبودیت و پاکبازى در راه معبود را نشان داد، و قلم سرخ بر معبودهاى خیالى و بت‏هاى شیطانى دنیاپرستان و بندگان زر و زور کشید، و اگر امروز از مأذنه ‏هاى بلند شهرها صداى تکبیر و اذان بلند است به برکت آن نماز و اذان است و چه زیباست که در این سال‏ ها، دسته‏جات عزادارى به هنگام ظهر عاشورا در هر کوى و برزن و هر مکانى هستند، توقف ‏کنند و نماز بجا ‏آورند.[۴۹]

سخن آخر:

به یقین این مراسم عظیم باشرایط فوق، خارى در چشم دشمنان و سبب تقویت اسلام و مسلمین است.[۵۰]

موفّقیّت همه عزیزان را در سایه الطاف الهى و عنایات خاصّه سالار شهیدان کربلا علیه السلام مسألت داریم.[۵۱]

پژوهش؛ تهیه و تنظیم؛ معاونت تحریریه خبر پایگاه اطلاع رسانی

دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی makarem.ir

منابع:

۱٫احکام عزاداری

  1. بیانات معظم له

[۱] متن بیانیه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، ۱/۷/۱۳۹۶٫

[۲] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم، ۱۵/۷/۱۳۹۴٫

[۳] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در همایش مداحان، مدرسه امام موسی کاظم(ع)، ۲۱/۶/۱۳۹۶٫

[۴]همان.

[۵] متن بیانیه حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، ۱/۷/۱۳۹۶٫

[۶] عاشورا ریشه‏ها، انگیزه‏ها، رویدادها، پیامدها، ص۵۰٫

[۷] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در دیدار جمعی از پاسداران مداح در قم، ۲۷/۷/۱۳۹۳٫

[۸] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم، ۱۵/۷/۱۳۹۴٫

[۹] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در همایش مداحان، مدرسه امام موسی کاظم(ع)، ۲۱/۶/۱۳۹۶٫

[۱۰] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم، ۱۵/۷/۱۳۹۴٫

[۱۱] همان.

[۱۲] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در همایش مداحان، مدرسه امام موسی کاظم(ع)، ۲۱/۶/۱۳۹۶٫

[۱۳] احکام عزادارى، ص۳۸٫

[۱۴] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در مراسم رونمایی از مجموعه نرم‌افزارهای اندروید رادیو معارف ویژه ماه محرم، ۳۰/۷/۱۳۹۳٫

[۱۵] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در همایش مداحان، مدرسه امام موسی کاظم(ع)، ۲۱/۶/۱۳۹۶٫

[۱۶] همان.

[۱۷] همان.

[۱۸] همان.

[۱۹] همان.

[۲۰] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در مراسم رونمایی از مجموعه نرم‌ افزارهای اندروید رادیو معارف ویژه ماه محرم، ۳۰/۷/۱۳۹۳٫

[۲۱] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در همایش مداحان، مدرسه امام موسی کاظم(ع)، ۲۱/۶/۱۳۹۶٫

[۲۲] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم، ۱۵/۷/۱۳۹۴٫

[۲۳] همان.

[۲۴] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در همایش عاشوراییان قم، ۲۳/۱۱/۱۳۸۳٫

[۲۵] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در دیدار مداحان اهل بیت(ع)، ۱۵/۱۰/۱۳۸۶٫

[۲۶] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در دیدار مدیران رادیو معارف و رادیو محرم، ۱۱/۶/۱۳۹۳٫

[۲۷] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم، ۱۵/۷/۱۳۹۴٫

[۲۸] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، https://shafaqna.com.

[۲۹] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در همایش عاشوراییان قم، ۲۳/۱۱/۱۳۸۳٫

[۳۰] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، https://shafaqna.com.

[۳۱] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در مراسم رونمایی از مجموعه نرم ‌افزارهای اندروید رادیو معارف ویژه ماه محرم، ۳۰/۷/۱۳۹۳٫

[۳۲] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، www.makarem.ir.

[۳۳] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در همایش عاشوراییان قم، ۲۳/۱۱/۱۳۸۳٫

[۳۴] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم، ۱۵/۷/۱۳۹۴٫

[۳۵] احکام عزادارى، ص۱۴۱٫

[۳۶] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم، ۱۵/۷/۱۳۹۴٫

[۳۷] احکام عزادارى، ص۱۴۱٫

[۳۸] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم، ۱۵/۷/۱۳۹۴٫

[۳۹] همان.

[۴۰] سورۀ مائده، آیۀ۳۲٫

[۴۱] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم، ۱۵/۷/۱۳۹۴٫

[۴۲] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، درس خارج فقه، مسجد اعظم قم، ۲۱/۱۱/۱۳۹۲٫

[۴۳] همان.

[۴۴] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در همایش مداحان، مدرسه امام موسی کاظم(ع)، ۲۱/۶/۱۳۹۶٫

[۴۵] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، www.makarem.ir.

[۴۶] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در همایش مداحان، مدرسه امام موسی کاظم(ع)، ۲۱/۶/۱۳۹۶٫

[۴۷] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در دیدار جمعی از پاسداران مداح در قم، ۲۷/۷/۱۳۹۳٫

[۴۸] احکام عزادارى، ص۱۴۱٫

[۴۹] عاشورا ریشه‏ها، انگیزه‏ها، رویدادها، پیامدها، ص۴۷۳٫

[۵۰] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی، www.makarem.ir.

[۵۱] همان.






دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


2 + = 4